خبیر‌نیوز | خلاصه خبر

یکشنبه، 09 آذر 1399
برگزیده سیاسی بین‌الملل ورزشی اقتصادی اجتماعی و حوادث فرهنگی و هنری دانش و فناوری سلامت و پزشکی تصویری چند‌رسانه‌ای دین و اندیشه بازار استان‌ها یادداشت
سامانه هوشمند خبیر‌نیوز با استفاده از آخرین فناوری‌های هوش مصنوعی، اخبار را برای شما خلاصه می‌نماید. وقت شما برای ما گران‌بهاست.

آخرین اخبار به صورت آنی در موتور جستجوی خبیر:
جستجو در میان 1949461 خبر

خلاصه‌ساز خبیر‌نیوز ۲۵٪ از مهمترین جملات این متن را به صورت هوشمند برای شما خلاصه نموده است.

کودک فارسی‌زبان قارقار می‌کند یا غارغار؟

ایسنا | فرهنگی و هنری | یکشنبه، 02 آذر 1399 - 20:30
محمدهادی محمدی در مقاله‌ای به تفاوت غارغار و قارقار پرداخته و می‌گوید در فارسی نوشتن غارغار برتر از قارقار است.
زبان،فارسي،واك،قارقار،كودكان،ايران،درست،نظام،عربي،جايگاه،آمو ...

خلاصه خبر

محمدهادی محمدی در مقاله‌ای به تفاوت غارغار و قارقار پرداخته و می‌گوید در فارسی نوشتن غارغار برتر از قارقار است.
به گزارش ایسنا، در بخش‌هایی از مقاله این نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان می‌خوانیم: «دست‌کم سی سال از زندگی حرفه‌ای من بر این پایه گذشت که غارغار درست است یا قارقار.
در آن سال، وقتی که این سه داستان به مرحله تصویب رسید، فرشته طائرپور بحث را به این جا کشاند که غوغولی غوغو درست نیست و شما باید قوقولی قوقو می‌نوشتید.
غارغار درست نیست و شما باید قارقار می‌نوشتید.
داستان‌ها منتشر شد و البته غوغولی غوغوی من تبدیل شد به قوقولی قوقو.
و این‌چنین نادرستی‌های نوشتاری شاید سبب شود که کسانی بگویند پرداختن به قارقار یا غارغار شاید کمی برای این جامعه دیرهنگام باشد.
جامعه‌ای که دارد اصل زبان مادری یا زبان ارتباطی‌اش را که فارسی باشد به ویرانی می‌کشاند.
به همین دلیل مواردی مانند این‌که غارغار درست است، یا قارقار، غورغور درست است یا قورقور، قوقولی قوقو درست است یا غوغولی غوغو در این دوره چندین دهه‌ای بی‌پاسخ مانده‌اند.
تعجب ندارد کسانی که این موضوع را دنبال می‌کنند، بیش از هرچیزی می‌روند سراغ واژه‌نامه‌هایی مانند دهخدا و معین و بعد آن گروه که باورمند به قارقار هستند، پیروزمندانه می‌گویند که نوشتن قارقار به شکل غارغار، ناشی از بی‌سوادی یا کم‌سوادی نویسندگان یا ویراستاران است.
گروهی دیگر می‌گویند که برمبنای شیوه‌نامه فرهنگستان و آموزش و پرورش قارقار بر غارغار ترجیح دارد.
چنان که در بازنشر کتاب‌های آواورزی و الفباورزی یکی از همکاران هم مرا متقاعد کرد که به سبب یک‌دستی با کتاب‌های درسی غارغارها، قارقار شود، که پذیرفتم اما از آن روز در پشیمانی‌ام که چرا این نکته را پذیرفتم.
یعنی اگر شما قارقار نوشتید یا غارغار، هیچ کدام از این‌ها نادرست نیست.
غارغار و قارقار از جنبه آواشناسی
به همین سبب است که طرفداران قارقار در گستره زبان فارسی بیش‌تر از کسانی هستند که غارغار را اصل می‌دانند.
علت آن هم این است که اگر قرار بود که نام‌آواهایی مانند غارغار براساس نظام آوایی زبان فارسی تحلیل و آزموده شوند، در آموزش به کودکان جای خود را به قارقار نمی‌دادند؛ زیرا قارقار از جنبه آوایی اگرچه هیچ تفاوتی با غارغار ندارد، اما از جنبه برابری واک با نویسه تفاوت بنیادی دارد.
آن چیزی که کودک فارسی‌گو بر زبان می‌راند، غارغار است، نه قارقار.
بی‌گمان در شکل‌دهی به قارقار چند عنصر نقش داشته‌اند.
جایگاه غارغار و قارقار در گستره فرهنگ و سرزمین ایران
زبان فارسی در دامنه گسترده‌ای از شبه قاره هند تا فرارودان یا سیحون و جیحون و از این سو از خراسان تا بخش‌های بزرگ از ایران کنونی زبان اول برخی از مردم است و اگر هم زبان اول نباشد، در کل ایران به عنوان زبان ارتباطی به کار می‌رود.
بنابراین جایگاه آوایی «غ» و «ق» را می‌شود هم در چارچوب زبان فارسی برای کسانی که زبان مادری‌شان فارسی است و هم ایرانیانی که زبان مادری‌شان فارسی نیست اما زبان فارسی را به عنوان زبان ارتباطی به کار می‌برند، بررسی کرد.
این‌که این مردم در هنگام رانش واژگانی مانند غارغار و قارقار از کدام جایگاه رانشی بهره می‌برند، یعنی قارقار می‌کنند یا غارغار به مطالعه جداگانه و گسترده نیاز دارد.
اما چون اکنون زبان فارسی معیار، زبان با لهجه یا اکسنت تهرانی است، نام‌آواهایی مانند غارغار یا غورغور یا غوغولی غوغو بر همین نام‌آواها اما با نوشتار «ق» برتری دارند.
آیا کاربرد غارغار یا قارقار دلیلی بر جنگ زبانی است؟
جایگاه رانشی واک «ق» در زبان فارسی
آیا واک «ق» در زبان فارسی جایگاه رانشی دارد؟
اگر بحث زبان فارسی معیار با لهجه یا اکنست تهرانی باشد، باید گفت نه.
این واک جای سخن بسیار از خود گذاشته است، زیرا رانش گاه آن میان زبان شناسان زبان فارسی یک سان دیده نشده است.
کنش های پیوسته زبانی میان زبان فارسی و عربی سبب شده است که بسیاری از واژه هایی که ریشه آن ها فارسی است، در زبان عربی از (ک) به (ق) برگشته شود.
در یک نگاه کوتاه و بررسی واژه های ترکی که به زبان فارسی هم راه یافته اند، می توان گفت که این واک در زبان ترکی بسیار چیره است.
جایگاه رانشی واک «غ» در زبان فارسی
به همین دلیل وقتی هم غارغار می‌کنند، خیلی روشن غار می‌زنند نه قار.
اما اگر از فارسی معیار گذشتیم و به لهجه‌ها، گویش‌های دیگر زبان فارسی و فراتر از آن زبان‌های دیگر ایرانی یا حتا زبان ترکی رسیدیم که از شاخه زبان‌های ایرانی نیست، کلاق و کلاغ می‌تواند از دو جایگاه رانشی متفاوت رانده شود، پس غارغار و قارقار هر دو معتبر هستند.
چرا در فارسی نوشتن غارغار برتر از قارقار است؟
در حقیقت نوشتن غارغار بر قارقار برتری دارد، زیرا با دانشی به نام ارتوگرافی و عمق ارتوگرافیک یا چیدمان نوشته‌ای و نویسه‌ای در ارتباط است.
در ارتوگرافی روی قواعد نوشتار به یک زبان، که از چیدمان الفبای آن و گونه‌های نویسه‌های الفبایی، رابطه میان واک و نویسه یا آن چه به زبان می‌آوریم و آن چه می‌نویسیم، تا شیوه‌هایی مانند جدانویسی نویسه‌ها یا چسبان بودن آن، موقعیت هسته واژه و نقش‌های پیوندی به هسته واژه، نشانه‌گذاری‌های میان نوشتار، واریته‌ها یا گونه‌هایی که می‌توان یک زبان را نوشت پژوهش و گفت‌وگو می‌شود.
برخی زبان‌ها هستند که رابطه میان آن‌چه در زبان گفتار رانده و شنیده می‌شود، با آن‌چه نوشته می‌شود، بسیار ناروشن، پر از استثناها و نویسه‌های خاموشی است، که در واژه هستند اما بر زبان رانده نمی‌شوند.
اما جایگاه زبان فارسی کجاست؟
اگر به جای غارغار، قارقار کنیم، عمق ارتوگرافیک زبان خود را ژرف‌تر کرده‌ایم و سایه‌ای تاریک‌تر بر سر این زبان و خط آن کشیده‌ایم.
به همین دلیل و برپایه دانش ارتوگرافی، اگر کودک با زبان فارسی معیار، بگوید، غارغار، و در کتاب‌های درسی یا در کتاب‌های داستانی نوشته شود، قارقار، این پدیده در چارچوب عمق ارتوگرافیک یعنی ناروشن کردن رابطه میان واک و نویسه.





سامانه هوشمند خبیر‌نیوز با استفاده از آخرین فناوری‌های هوش مصنوعی، اخبار را برای شما خلاصه می‌نماید. وقت شما برای ما گران‌بهاست.
[favicon بیرنیوز] سامانه هوشمند تحلیل خبر نسخه بتا ۰.۵ | 1949461 خبر
برای بهره‌مندی از وب سرویس خلاصه‌ساز متون خبیر‌نیوز، با ما در ارتباط باشید:
انتخاب و چینش خبرها در این سایت به صورت خودکار توسط جستجوگر خبر خبیر‌نیوز صورت می گیرد. خبیر‌نیوز هیچ مسئولیتی در قبال محتویات خبرها ندارد.