روش‌های نادرست تعلیم و تربیت از بین برنده استعدادهاست

ایسنا/لرستان یک کارشناس گفت: از عواقب دنبال کردن روش‌های نادرست در تعلیم و تربیت از بین‌ رفتن استعدادهاست چراکه اگر استعداد و توانایی ویژه هر فرد و میزان علاقه او به علوم و فنون و مهارت‌ها تشخیص داده نشود به موفقیت‌ دست نمی‌یابد.
حجت‌الاسلام مجتبی بیرانوند در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به این‌که منطبق با آیات قرآن‌کریم و با نگاه به این کتاب مقدس می‌بینیم که از نگاه آن تزکیه و تربیت بر تعلم مقدم است، بیان کرد: با نگاه به آیه دوم سوره مبارکه جمعه با این مضمون «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ» و همچنین آیه ۱۵۱ سوره مبارکه بقره با این مضمون «کَمَا أَرْسَلْنَا فِیکُمْ رَسُولًا مِّنکُمْ یَتْلُو عَلَیْکُمْ آیَاتِنَا وَیُزَکِّیکُمْ وَیُعَلِّمُکُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَیُعَلِّمُکُم مَّا لَمْ تَکُونُواْ تَعْلَمُونَ»، می‌بینیم که خداوند متعال فرموده‌است: «ابتدا شما را پرورش و سپس تعلیم می‌دهد».
وی افزود: در آیات فوق هدف بعثت پیامبر(ص)، تربیت، تهذیب، تعلیم کتاب و حکمت بیان شده است، به‌طور طبیعی تعلیم بر تربیت مقدم است، قرآن‌کریم برای اثبات این حقیقت که هدف نهایی تربیت است، غالباً تربیت را مقدم بر تعلیم آورده است.
بیرانوند با بیان این‌که هدف‌های صحیح تربیتی باید دارای اصولی باشد که با رعایت آن‌ها موضوع تربیت نیز بر مبنای آموزه‌های قرآن تحقق پیدا می‌کند، افزود: هدف‌های تربیتی باید باتوجه به معنی رشد و ترقی بیان و باتوجه به افکار، عقاید و عادات تهیه و تنظیم شود، همچنین هدف‌های تربیتی باید مؤید یکدیگر بوده و قابل فهم و اجرا باشند.
این کارشناس مذهبی با بیان این‌که تربیت در مدارس باید براساس احترام به افراد باشد، ادامه داد: این احترام برپایه فضایل اخلاقی هر فرد است، همان ‌گونه که خداوند در آیه ۱۳ سوره مبارکه حجرات می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَی وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ»، بنابراین طبق آن‌چه در قرآن و دیگر متون آمده؛ علم، مجاهدت در راه خدا، ایثار و از خودگذشتگی همراه با تقوا جز معیارهای اساسی احترام به شخصیت افراد و والایی مقام هر فرد تلقی می‌شود.
وی عدالت را یکی‌ دیگر از عناصر تربیتی دانست و افزود: تربیت قرآنی براساس عدالت و مراعات اصول عدالت در مناسبت‌های اجتماعی است، به‌ طوری‌که خداوند در آیه هشتم سوره مبارکه مائده به این موضوع اشاره کرده و می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُونُواْ قَوَّامِینَ لِلّهِ شُهَدَاء بِالْقِسْطِ وَلاَ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَی أَلاَّ تَعْدِلُواْ اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ».
بیرانوند با اشاره به آیه دوم سوره مبارکه مائده تعاون و ایجاد روحیه همکاری در بین دانش‌آموزان را یکی‌دیگر از عناصر تربیت قرآنی دانست و عنوان کرد: عنصر دیگری که می‌توان نام برد مسئولیت اجتماعی است به‌طوری‌که ما مسلمانان در آموزه‌های دینی خود داریم؛ کسی که روز را آغاز کند و در حل مشکلات مسلمانان اقدام نکند، مسلمان نیست.
این کارشناس مذهبی با بیان این‌که دنبال کردن روش‌های نادرست در تعلیم و تربیت عواقب زیادی را به‌دنبال دارد، ادامه داد: یکی‌از عواقب آن‌را می‌توان از بین‌ رفتن استعدادها دانست چراکه اگر استعداد و توانایی ویژه هر فرد و میزان علاقه او به علوم، فنون و مهارت‌ها تشخیص داده نشود به موفقیت‌های چشم‌گیری دست نمی‌یابد.
وی عقوبت دیگر روش‌های نادرست تعلیم و تربیت را نتیجه عدم همگامی با طبیعت دانست و افزود: همان‌گونه که در طبیعت اعتدال حاکم است و پیوستگی و انتظام نظام هستی بر عدل استوار است، اگر اصول تعلیم و تربیت به‌درستی انجام نشود اصل اعتدال از بین رفته و ابعاد وجود آمدن رشد پیدا نمی‌شود.
بیرانوند با بیان این‌که اگر تعلیم و تربیت درست اجرا نشود، هم‌سویی با فطرت خداجویی و دین‌خواهی نخواهد داشت، ادامه داد: برنامه تربیتی باید به‌گونه‌ای باشد که انسان را با مبداء عالم آشنا کرده و او را تا آن جا پیش ببرد که اراده، علم و قدرت خود را تابع اراده و قدرت الهی بداند، بنابراین نادیده گرفتن این اصول باعث می‌شود سیاست شیطانی که حاکمیت شهوت و غضب است بر تدابیر تربیتی غلبه کرده و آدمی را به ورطه سقوط بکشاند.
این کارشناس مذهبی تاکید کرد: با بهره بردن از مربیان مجرب و با تجربه و کسانی‌که تخصص لازم را داشته و علاوه‌بر آن خودشان نیز عامل به آن اصول و موضوعات آموزشی باشند، در آموزش و پرورش، می‌توان گام‌های اساسی در راستای پیش برد تعلیم و تربیت قرآنی برداشت.
انتهای پیام