«فارسی‌آموز نخودی»و لذت شیرین سوادآموزی

مادری از عشق بی‌پایان دخترش به «نخودی» و داستانک‌های «فارسی‌آموز ادبی» سخن می‌گفت و نشانه‌ی آن را نیز جدا نشدن دخترک از کتابش می‌دانست.
به گزارش ایسنا، بنابراعلام کتاب هدهد، مادر دختر کوچولو می‌گفت: شدنی نیست اگر بخواهیم به مهمانی یا بیرون از خانه برویم و دخترکم بدون کتاب فارسی‌آموز این کار را انجام دهد.سپس با خنده و شادی گفت: این کتاب برای کودکان نوآموز، مانند دیوان شاعران بزرگ برای ما بزرگ‌سالان فارسی‌زبان است.
هنگامی‌ که با آن‌ها آشنا می‌شویم، دیگر هیچ گاه نمی‌توانیم آن‌ها را از خود و خانه‌ی‌مان دور کنیم.
هریک از ما بزرگ‌سالان زمانی کودک بوده‌ایم و احتمالاً همه‌ی ما تا حدودی با نظام خشک و غیرمنعطف آموزشی مواجه شده‌ایم.
در سالیان اخیر، از گوشه و کنار، درباره‌ی شیوه‌های گوناگون آموزش خلاق چیزهایی به گوشمان خورده است؛ بسته‌هایی که گاه در حد فلش‌کارت‌های رنگارنگ، سی‌دی‌های آموزشی همراه با موسیقی‌های شاد و گاه غیرمتعارف‌اند؛ اما کمتر شنیده‌ایم که کودکی کتاب آموزش فارسی را با خود به مهمانی ببرد!
آخر، پروسه‌ی سخت آموزش و لذت مهمانی، چندان با هم جور نیستند!
به نظر می‌رسد که این‌بار، معجزه‌ی آموزش خلاق از راه ادبیات کودکان جواب داده است.
«فارسی‌آموز نخودی» لذت آموزش زبان فارسی برای کودکان و بزرگ‌سالان
«اکنون در ایران و بیرون از ایران هزاران کودک و گاه بزرگ‌سالانی هستند که با فارسی‌آموز های ادبی (نُخودی) خواندن و نوشتن را آموخته‌اند یا می‌آموزند.
برای کسی که بخشی از کارش را روی برنامه‌ی سوادآموزی گذاشته، هیچ ارمغانی ارزنده‌تر از این نیست که کودکان یا بزرگ‌سالانی سر راه او پدیدار شوند و سپاسگزارانه از آموختن زبان فارسی، آن هم با روش و راه‌بردی که در این بسته‌ها آمده است، سخنی به مهر بگویند.
اگرچه چنین سخنانی انگیزه‌هایی نیکو به نویسنده می‌دهد که کارش را هرچه بهتر انجام دهد، فراتر از آن، پرسش‌هایی بیشتر در چرایی و چگونگی ناکارآمدی روش‌های آموزش زبان فارسی به نوآموزان در ذهن او می‌سازد.
این‌ها سخنان آقای محمدهادی محمدی، نویسنده‌ی فارسی‌آموز نخودی ۱، ۲و فارسی‌آموز ادبی ۳ است.
محمدی که علاوه بر پژوهش در حوزه‌ی آموزش زبان فارسی و تاریخ کودکی، سال‌هاست در گستره‌ی ادبیات کودک قلم می‌زند، شیوه‌ای نوین را برای سوادآموزی، هم به کودکان و هم به بزرگسالان، مدنظر قرار داده است.
اگر از من پرسیده شود چه جادویی برای این روش آموزش به کار برده‌ام، فقط و فقط می‌گویم پیدا کردن آن چیزی که اوید دکرولی، آموزش گر برجسته‌ی بلژیکی، در سده‌ی پیش گفته است: پیدا کردن کانون‌های علاقه‌ی کودکان.
محمدی به دلیل شناخت کاملش از کودک و داستان، در این مجموعه‌ی سوادآموزی، داستان، خیال و آموزش را چنان با یکدیگر ترکیب کرده است که مخاطب فراموش می‌کند، قرار است ساعت‌های متمادی از عمرش را صرف سوادآموزی از طریق این کتاب کند.
در حقیقت، مخاطب ورای امر آموزش، بیشتر در حال کسب لذت و همزادپندازی با نخودی است!
محمدی در این باره می‌گوید:
می‌توانم بگویم یکی از کانونی‌ترین بخش‌های علاقه‌ی کودکان، داستان و ادبیات است.
بی‌گمان جادوی واژه‌ها در پیکر و ریخت داستان، چیزی است که هر کودکی را دوستانه و از روی خویش‌رفتاری به بند هیجانِ دانستن می کشد.
در بیش از یک دهه‌ای که از انتشار این بسته‌های آموزشی می گذرد، نمونه‌های زیادی را دیده‌ام که همه گواهی‌دهنده‌ی کارسازی بسیار این داستانک‌ها در آموزش زبان فارسی است.
در این سال‌ها، در ایران و بیرون از ایران، از این نمونه‌ها بسیار دیده‌ام.
کودکانی که دور از سرزمین مادری در کشورهایی مانند سوئد یا آلمان و بسیاری جاهای دیگر فقط به عشق لذت بردن از داستانک‌های نخودی با خواندن و نوشتن به زبان فارسی آشنا شده‌اند.
در این سال‌ها، در ایران، بسیاری از کودکانِ کار و افغانستانی بوده‌اند که با «فارسی‌آموز نخودی»آشنا شده و رنج‌ها و تنهایی‌های خود را در پیکر کوچک او هم‌سرشت‌پنداری کرده‌اند.
آموزگاری در آلمان که به بزرگ‌سالی ایرانی_آلمانی، فارسی آموزش می‌داد، در نقش هیجانی این بسته در برانگیختن زبان‌آموزان می‌گفت که شاگردش گاهی برای نخودی گریه می‌کرد.
هنگامی‌که از او انگیزه‌های این رفتار را پرسیدم، دانستم او دارد برای سرنوشت خودش در کودکی گریه می‌کند که در تنهایی بزرگ شده است.
چیدمان سامانه‌ی الف‌بایی در این کتاب یک گام از راه‌برد باغچه‌بان دور و گامی به راه‌برد آوایی_رانشی که کارآمدتر و پیش‌رفته‌تر است، نزدیک‌تر شده است.
در این راستا، هدف بنیادین نویسنده، برنامه‌ریزی برای انتشار بسته‌های زبان‌آموزی فارسی، هم‌ساز و هم‌سو با این روزگار است.
نگارنده خود را شاگرد کوچک استاد بزرگی چون جبار باغچه‌بان می‌داند و آنچه در این گستره پیش می‌برد، پیش‌رفت در پدیده‌ای است که روزگاری او آغاز کننده‌ی آن بوده است.
در بسته‌های آموزشی نخودی چه می‌گذرد؟
«فارسی‌آموز ۱» مجموعه داستان‌هایی است به ترتیب نویسه‌های الفبا با شخصیتی ثابت.
این داستان‌ها از نخودی‌ای می‌گوید که تک و تنهاست.
از سوی دیگر، هر تک‌داستان نخودی، هم‌چنان که یک شخصیت ثابت دارد، جدا از دیگر داستان‌هاست.
کودک از هر کجای کتاب که آغاز کند به خواندن، نیازی ندارد بداند نخودی کیست!
اما نخودی در فارسی‌آموز ۲ چگونه است؟
این‌بار نخودی، از تنهایی‌اش خسته شده و به دنبال کسی می‌گردد تا با او همراه شود...
تا اینکه نخودفرنگی را می‌بیند.
در حقیقت، آموزگار «فارسی‌آموز پایه » شخصیت نخودی بود، اما در کتاب «فارسی‌آموز ۲» نخود فرنگی به کمک نخودی می‌آید و او نیز آموزگار زبان‌آموزان می‌شود و به همراه نخودی کار آموزش فارسی دوم دبستان را از راه داستانک‌های کوتاه و گیرا ادامه می‌دهد.
در این میان، «فارسی‌آموز ادبی ۳ » بخش پیشرفته‌ی آموزش خلاق زبان فارسی پایه است.
در ادامه‌ی راه سوادآموزی با «بسته‌های نخودی » با کمک «فارسی‌آموز ۳» افراد می‌توانند مهارت‌های خواندن و نوشتن خلاق را در خود بهبود بخشند و از ادبیات ناب بهره‌ی بیشتری ببرند.
هر سه بسته شامل کتاب‌های آموزشی، کارورزی و راهنمای استفاده از مجموعه است و افزاری کارآمد و مناسب برای آموزش فارسی ابتدایی به حساب می‌آید.
امید که این کارها کمک کنند راه آموزش زبان فارسی پایه، بیرون از چهارچوب های رسمی و خشکی که بار کودکان و بزرگ‌سالان شده است، هموارتر و آسان‌تر شود.
انتهای رپرتاژ آگهی