دنباله‌دار این شب‌های آسمان را از دست ندهید

ایسنا/اصفهان یک مدرس و پژوهشگر نجوم در مورد دنباله دار نئووایز که این شب ها در آسمان شامگاهی قابل رصد است، گفت: دنباله‌دار نئووایز در حوالی چهارم مرداد به بالاترین ارتفاع خود در آسمان می‌رسد.
دنباله‌دار یک گلولهٔ برفی کیهانی است که از گازهای منجمد، سنگ و گرد و غبار ساخته‌شده و ساختار آن شامل سه بخش هسته، گیسو و دم است.
در منظومه شمسی دنباله‌دارهای بسیاری وجود دارد، اما بیشتر آنها کوچکتر از آن هستند که با چشم غیرمسلح قابل رویت باشند.
شمار کمی از دنباله‌دارها که دیدنی و قابل‌توجه هستند، با عنوان «دنباله‌دارهای بزرگ» شناخته می‌شوند؛ زمانی که این دنباله دارها به خورشید نزدیک می‌شوند، سطوح یخی آن‌ها تصعید می‌شود و مقدار زیادی از گاز و گرد و غبار آن‌ها فرار می‌کند و جو و دم‌های بسیار بزرگی شکل می‌گیرد که دیدنی و قابل‌توجه است.
پس از کشف جدید کاوشگر ناسا، ستاره شناسان و علاقه مندان به نجوم به دنبال رصد این جرم آسمانی زیبا در آسمان شدند.
دنباله‌دار نئووایز که نام رسمی آن «سی/۲۰۲۰ اف۳» است روز ۲۷ مارس (۸ فروردین ماه) کشف شد تا هفته قبل، پیش از سپیده دم در آسمان دیده می شد، این دنباله دار از ۲۲ تیر ماه در آسمان شامگاهی قابل رصد است.
عمران مرادی-مدرس و پژوهشگر نجوم در گفت و گو با ایسنا در مورد این دنباله دار، اظهار کرد: دنباله دار نئووایز در حوالی ۴ مرداد به ارتفاع ۳۰ درجه از افق می رسد و در آسمان شامگاهی اوج می‌گیرد.
وی در توضیح تعریف دنباله دارها گفت: دنباله دارها برخلاف آنچه گفته می‌شود، ستاره نیستند، بلکه تکه‌های سنگ های بزرگ در حد چند کیلومتر شامل ترکیبات سنگ و یخ هستند که در اصطلاح به آنها گلوله برفی کثیف گفته می‌شود.
این مدرس و پژوهشگر نجوم ادامه داد: ستاره‌ها اجرام آسمانی بزرگی هستند که از خود نور دارند و درون آنها میلیاردها همجوشی هسته ای رخ می‌دهد و همواره انرژی عظیمی آزاد می کند، اما دنباله دارها اینگونه نیستند و نباید به آنها ستاره گفت.
مرادی تاکید کرد: هسته دنباله دارها مملو از سنگ ریزه و خاک است و معمولا به دنبال خود مقداری غبار و سنگ ریزه به همراه دارند.
دنباله دارها همچنین دارای دم گازی دوگانه هستند که یکی گازی و دیگری غباری است.
زمانی که یخ‌های موجود در هستهٔ دنباله‌دار تصعید می‌شود، تبدیل به یک ابر بزرگ پیرامون بخش مرکزی دنباله‌دار می‌شود و به سرعت گسترش می‌یابد.
این ابر که گیسو نامیده می‌شود، جو دنباله‌دار است و می‌تواند تا میلیون‌ها مایل گسترش یابد.
وی باتاکید براینکه دنباله دارها از خود نوری ندارند، یادآور شد: عموما دنباله دارها از حاشیه منظومه شمسی وارد و به دلیل گرانش خورشید جذب آن می شوند و به سمت خورشید حرکت می‌کنند.
همانطور که دنباله دار به سمت خورشید حرکت می‌کنند، مواد یخ زده که هسته دنباله دار را تشکیل داده، تصعید می شود به این معنی که مستقیما از حالت جامد به گاز می رسد، در این حالت ابری به وجود می آید که گیسو نام دارد و نور خورشید را منعکس می کند.
این مدرس نجوم خاطرنشان کرد: هر چه دنباله دار به خورشید نزدیک تر می شود، نور درخشان تری دارد و بهتر دیده می شود.
زیرا نوری که ما از دنباله دار می بینیم، منعکس کننده نور خورشید است و زمانی که مولکول های دم گازی دنباله دار که ملتهب و یونیزه می شود، نور آبی رنگی ایجاد می‌کند.
مرادی اضافه کرد: معمولا دنباله دارها مدارهای بیضوی کشیده دارند و مدار آنها بزرگ است که با هر بار گردش به خورشید برخی از موادشان از دست می‌دهند و مدارشان کوچک تر می‌شود.
زمانی که دنباله دار خیلی به خورشید نزدیک شود، از هم می پاشد.
وی در مورد این دنباله دار توضیح داد: دنباله‌دار نئووایز اولین بار در فروردین ۹۹ توسط کاوشگر «نقشه بردار فروسرخ اجرام نزدیک زمین ناسا» کشف شد.
با توجه به اینکه دنباله دارهای دیگری مانند سوان و اطلس هم بودند که ستاره شناسان به دنبال آنها بودند، امیدی به نئووایز نبود و ستاره شناسان فکر می کردند این دنباله دار تکه تکه می شود، اما کاوشگر ناسا این جرم را کشف کرد و از حوالی ۸ تیرماه این دنباله دار آرام آرام در آسمان سحرگاهی قابل رصد شد.
این مدرس و پژوهشگر نجوم با بیان اینکه قدر این دنباله دار حدود ۱.۵ در آسمان صبحگاهی اندازه گیری شد، تصریح کرد: قدر واحدی برای بیان درخشندگی یک جرم آسمانی است.
به گفته مرادی این دنباله دار یادآور دنباله دار «هیل باب» در سال ۱۳۷۶ است که علاقه مندان به نجوم را به رصد خود وا داشت.
وی در توضیح شرایط رصدی دنباله دار نئووایز گفت: در روزهای نخست، در سمت شمال شرق در ساعت ۴:۴۵ تا ۵:۱۵ قابل رصد بود که از حدود ۲۲ تیر به تدریج به آسمان شامگاهی ورود کرده و اکنون در افق شمال غرب جایی که خورشید غروب می کند قابل رویت است.
مدرس و پژوهشگر نجوم به علاقه‌مندان نجوم توصیه کرد: برای دیدن این دنباله دار می‌توانید از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک استفاده کنید.
برای رصد این جرم دقت لازم است و ترجیحا مناطقی که به دور از آلودگی نوری شهرها باشد، بهترین شرایط رصدی را دارد.
مرادی اضافه کرد: اگر امکان دارد برای دیدن آن به نقطه ای دور از آلودگی نوری - عمدتا دور از شهرهای بزرگ - با افقی باز بروید.
مناطق کویری و کوهستانی که از چراغ های مزاحم شهر به دور باشد، بهترین مکان های رصد این دنباله دار هستند.
البته اگر آسمان شهر صاف و تمیز باشد نیز می توان سمت افق شمال غرب این دنباله دار را رصد کرد.
این مدرس نجوم در مورد شایعات پیرامون رصد دنباله دارها، گفت: برخی فرهنگ ها دنباله دارها را نحس می دانند و برخی دیگر می گویند اگر به دنبال دار نگاه کنیم آرزوها برآورده می شود، در واقعیت اینگونه نیست و دنباله دارها هیچ تاثیری بر زمین و زمینان ندارد و هیچ آسیبی به افراد زمین وارد نمی‌کنند.
انتهای پیام