نشست قراردادگرایی دربارۀ همزمانی و هستی‌شناسی رویدادها

به گزارش خبرگزاری مهر، نشست قراردادگرایی دربارۀ همزمانی و هستی‌شناسی رویدادها با سخنرانی حسن امیری‌آرا از مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار می‌شود.
این نشست چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۹؛ ساعت ۱۴ برگزار خواهد شد.
جهت شرکت در این سخنرانی، در زمان جلسه وارد لینک شده و گزینه‌مهمان را انتخاب کنید.
امیری آرا در چکیده موضوع سنخنرانی خود می‌نویسد: «رایشنباخ در کتاب فلسفۀ مکان و زمان (۱۹۲۸)، و بعدها گرونباوم در کتاب مسائل فلسفی مکان و زمان (۱۹۷۳)، استدلال می‌کنند تعریف رابطۀ هم‌زمانی با فرایند هم‌زمان‌‎سازی استاندارد، از طریق ارسال سیگنال از یک موضع، الف، به موضعِ مکانی دیگر، ب، و بازگشت دوبارۀ آن به موضعِ الف (در یک چهارچوب لخت)، مبتنی است بر قراردادی ناظر به یکسانی سرعت سیگنال در جهات مختلف.
از نظر آنها، اولاً، این قرارداد یگانه قرارداد ممکن نیست و، ثانیاً، بدون لحاظ کردن قراردادی دربارۀ سرعت یک‎سویۀ سیگنال، در تعریف هم‌‎زمانی نوعی دور وجود خواهد داشت: هم‌زمانی به تعیین سرعت یک‌سویۀ سیگنال وابسته است، و تعیین سرعت یک‌سویۀ سیگنال به هم‌زمانی وابسته است.
مطابق تزِ قراردادگرایی، در نتیجۀ این دور، نمی‌توان بدون پذیرفتنِ قراردادی دربارۀ سرعت یک‌سویۀ سیگنال، یک رویدادِ «یکتا» را در الف، به‌عنوان رویدادِ هم‌زمان با رویدادی دیگر در ب، مشخص کرد، و بنابراین مؤلفه‌‏ای قراردادی در رابطۀ هم‌زمانی حاضر است: هم‎زمانی دو رویدادِ مکان‌گونه جداشده (spacelike separated) (در یک چهارچوب لخت) امری است قراردادی و صرفاً به رابطۀ علی میان رویدادها مقید است.
به‎نظر می‌رسد یکی از نتایج دور فوق آن است که اندازه‎گیری سرعت یک‌سویۀ سیگنال علی‎الاصول ممکن نیست.
برخی فیلسوفان تلاش کردند این نتیجه را دست‌مایۀ دفاع از هستی‎شناسی مطلوب خود کنند.
از یک سو، ادعا شده است نتیجۀ فوق، استدلال به‎سودِ اصالت سرمدیت (Eternalism) را، که پیش‌تر مبتنی بر نسبیت هم‎زمانی طرح شده بود، تقویت می‌کند.
از سوی دیگر، استدلال شده است نتیجۀ فوق اِمکان دفاع از اصالت حال (Presentism) یا اصالت حال و گذشته را فراهم می‌کند.
در این سخنرانی ابتدا تلاش می‌کنم تزِ قراردادگرایی را توضیح دهم و سپس دو استدلال دربارۀ هستی‎شناسی رویدادها را، که بر دور پیش‌گفته متمرکزند، و ظاهراً نتایج متضاد دارند، گزارش کنم.»