سرگذشت فراموش شده میدان تاریخی "گول اوستو" ارومیه

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ارومیه، آذربایجان غربی شهرهای تاریخی متعددی دارد که محلات و معابر قدیمی آنها هنوز هم زنده و روپاست تا حاوی پیام گذشتگان این شهرها باشد در این میان شهر ارومیه جزو معدود شهرهایی با قدمت 6000 سال در رأس شهرهای تاریخی این منطقه قرار دارد و این پیشینه کهن در بیشتر نقاط شهر و محلات قدیمی نیز هنوز دیده می‌شود.
هریک از محلات قدیمی ارومیه یادگارانی از مردم مهربان و مهمان نواز این دیار 6000 ساله را در خود جای داده، گذشته‌ای که خبر از اصالت این شهر زیبا و تاریخی می‌دهد.
هنوز در بافت مرکزی شهر محلات قدیمی بر جای مانده از سده های گوناگون به چشم می‌خورند گرچه اسمی که امروزه روی آن‌هاگذاشته شده با هویت اصیل شهر سنخیتی ندارد ولی مردمان این شهر با اصرار بر خطاب نام‌های قدیمی سعی دارند این اصالت را حفظ کرده و ارزش‌ها و رسم و رسومات گذشتگان را ترویج دهند.
یکی از میدان‌های تاریخی شهر ارومیه، "گول اوستو" که نشانگر هویت و تاریخ شهر و مردم ارومیه است اما متأسفانه بعضی بی توجهی‌ها به فرهنگ این شهر سبب فراموش شدن گذشته این میدان شده است.
بی شک سرگذشت این میدان برای بیشتر مردم آشکار است ولی برای فراموش نکردن رویدادهایی که در گذشته رخ داده یادآوری لازم است.
میدان گول اوستو یک اسم ترکی زیباست که بیانگر ادبیات و زبان مردم این دیار است، کلمه گول به تنهایی به معنی برکه، آبی که در یک جا جمع شده است، بوده و کلمه اوستو به معنی لغوی بالای، روی، که هردوی این کلمات در کنار هم معنای سر چشمه را می‌دهند.
البته باید گفت که معنی کردن کلمات ترکی به همان اندازه که سخت است درست نیست چون معنی اصلی کلمات در ترجمه به زبان‌های دیگر گم می‌شود.
به گفته قدیمیان این محله و داستان‌هایی که وجود دارد در زمان‌های گذشته در این محل میدانی وجود نداشت در واقع آنجا محله‌ای کوچک با چند باب مغازه و خانه‌های مسکونی اهالی محله بود.
وجه‌تسمیه میدان گول اوستو ارومیه
درباره گذشته و حال ارومیه با یک ارومیه پژوه جوان به گفت‌وگو نشستیم تا وجه تسمیه و نحوه زندگی مردمان محلات مختلف را از زبان او جویا شویم.
امیر اکبری درباره محلات قدیمی ارومیه می‌گوید: محلات اصلی این شهر عبارت بودند از خزران، بازارباش، یوردشاه، نوگئچر، مهدی القدم، عسگر خان و آغداش که در چهار گوشه نقشه قدیم ارومیه هنوز هم به همین نام‌ها شناخته می‌شوند.
اکبری می‌افزاید: گول اوستو که قبلاً یخچال فتحعلی خان نام داشت توسط فتحعلی خان فرزند امام قلی خان سرتیپ ساخته شده است که در اصل یخچالی در مکان گول اوستو فعلی بود که در زمستان از آب پر می‌شد تا به یخ تبدیل شود و در تابستان از آن استفاده شود که بعد از تخریب این یخچال به فتحعلی خان گولو نام گذاری شد.
وی بیان می‌کند: آبی که به این منطقه سرریز می‌شد از کانال کشی از نهر شهرآجو تأمین می‌شد و این نهر نیز از کهریزهایی که در اطراف شهر وجود داشت نشأت می‌گرفت که بعد از گذشت چندین سال و با گسترش شهر این کهریزها از بین رفتند.
سرنوشتی که به دست فراموشی سپرده شده است
البته باید یادآور شد که این محل در دوران‌های مختلف با نام‌های گوناگون یاد می‌شد، بعد از تخریب یخچال فتحعلی خان و تغییر نام آن به فتحعلی خان گولو این مکان بار دیگر به گول اوستو تغییر نام داد چرا که مردم از آبی که به این محل سرریز می‌شد و به شکل برکه یا گول در آمده بود برای مصارف خانگی استفاده می‌کردند.
با نگاهی مقایسه گر می‌توان دید که آن مجسمه‌های دختر و پسر گل فروش و آن قوهایی که برای وجودشان در این میدام دلیل قانع کننده‌ای وجود ندارد، هیچ وجه تناسبی با گذشته تاریخی این میدان ندارند و فقط و فقط سبب از یاد رفتن یادمان گذشتگان و هویت ارومیه است.
گزارش از ثمین کاظمی
انتهای پیام/ ت