گزارش تسنیم از نشستهای "داستاننویسان رضوی"؛ وقتی رمان "شهربانو" قهرمانهای دفاع مقدس را شناسایی کرد
داستاننویسان رضوی با محوریت نقد و بررسی رمان شهربانو گردهم آمدند و در مورد ادبیات دفاع مقدس به بحث و بررسی پرداختند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهدمقدس، سلسله نشستهای «داستاننویسان رضوی» با دبیری سعید تشکری در فروشگاه مرکزی کتاب و محصولات فرهنگی انتشارات آستان قدس رضوی در مشهد برگزار شد.
سعید تشکری از نویسندگان مطرح کشور در این نشست طی سخنانی در ستایش رمان «شهربانو» اظهار داشت: صحنههای درخشانی در این اثر وجود دارد و این صحنهها آنقدر درخشان است که کاش «شهربانو» رمان نبود، برخی اوقات حسهای ما کاملاً غریزی است و نگاه ما به زندگی در نگارش یک اثر ورود پیدا میکند که این نگاه به زندگی در کل روایتهای «شهربانو» فصل شده است و فصلها به رمان تبدیل شدهاند که این امر هوش بالای نویسنده را میطلبد.
نویسنده «اوسنه گوهرشاد» با بیان اینکه «شهربانو» رمانی به شدت تاثیرگذار است، افزود: من با نویسندگانی روبهرو میشوم که سالهای سال تاریخ شفاهی کار کردهاند اما خطکشیهایی برای خود دارند که در آن قهرمانها بروز و ظهور ندارند.
وی خطاب به نویسندگان نوقلم حاضر در این نشست گفت: برای یک نویسنده باید تنها اثری که نگارش کرده مهم باشد نه حاشیه و سودآوری آن، کما اینکه برخی نویسندگان برای ارتقای اثر خود پافشاری میکنند تا با ناشران مطرح همکاری کنند و این کوشش فراگیر نویسنده «شهربانو» تنها در جهت نگارش رمان بسیار قابل اهمیت است.
نویسنده «موقف» ادامه داد: در «شهربانو» ادبیاتی وجود دارد که در آن قهرمان دیده میشود و در قهرمان داستان، نویسندهای وجود دارد لذا اگر ما در اقلیم خود رشد نکنیم، در کشور نمیتوانیم به رشدی برسیم و این بومی بودن قهرمان در «شهربانو» بسیار اهمیت دارد.
وی در پایان با بیان اینکه با مطالعه «شهربانو» به شدت تحت تاثیر آن قرار گرفتم، خاطرنشان کرد: این اثر آن چنان در قلب و ذهن من نشسته است که برای «شهربانو» می توان ایستاد و سخن گفت.
ناگفتههای جنگ را نمیتوان با ادبیات شفاهی منتقل کرد
مریم قربانزاده؛ نویسنده رمان «شهربانو» در این نشست اظهار کرد: اتفاقی که در «شهربانو» رخ داد یک اتفاق یکی دو ماهه نبود بلکه حاصل دغدغه تمام این سالها بود که تا کی میخواهیم شهدا را از زاویه تاریخ شفاهی ببینیم و تحت عنوان ادبیات شفاهی و یا سبک زندگی از نگاه تاریخ شفاهی به جنگ نگاه کنیم.
معتقدم از یک جایی به بعد نمیتوان تمام حرفهای هشت سال دفاع مقدس را از زاویه تاریخ شفاهی نقل کرد و بسیاری از حرفهای ناگفته باقی میماند.
وی افزود: اتفاق «شهربانو» حاصل این دغدغه بود و بیش از همه اینها انگیزهای بود که برای وارد شدن به عرصههای اجتماعی ادبیات دفاع مقدس باید به وجهههای اجتماعی آن پرداخت زیرا از بدنه مردمی دفاع مقدس غافل شدهایم و تنها به افراد شاخص پرداخته میشود.
قربانزاده تاکید کرد: ما همچنان به دنبال سردارانی بودیم که میخواستیم با وجود آنها مشهور شویم و هم اینکه زندگی آنان برای مردم مهم باشد، باید به دنبال مردمی باشیم که دفاع مقدس را اداره کردند و در سطح شهر بسیار زیاد هستند، حضور مردم در جبهه ها جزو ناب ترین عرصه های اجتماعی دفاع مقدس به لحاظ احساس تعهد، تکلیف، آداب و رسوم، نوع نگاه و...
بود.
وی با بیان اینکه برای من نیز جای سئوال باقی است و بسیار سخت قابل پذیرش نیست که برخی از خوانندگان این کتاب به دنبال شخصیتهای حقیقی این اثر هستند و چرا آن قدر سخت باور می کنند که قهرمان داستان در فضای حقیقی وجود ندارد.
قربانزاده با بیان اینکه به دنبال انگیزههایی بودم که تا به حال به قلم گفته نشده بود و مجموع اینها در مدت دو سال کار فشرده تبدیل به اثری به عنوان «شهربانو» بود، تصریح کرد: نکتهای که در نگارش «شهربانو» وجود داشت این بود که محور ادبیات دفاع مقدس در حوزه مردمی، اجتماعی و جامعهشناسی تنها مختص به شهدای شاخص و سرداران نباشد و نکته دوم که در ذهن همه ما وجود دارد و باید از آن دفاع کنیم؛ پرداختن به نقدهایی است که میتوان از دل رمان بازگو شود و تلاش کردم تا این فضای نقد باز شود، نقدهایی که نمیشود در تاریخ شفاهی به آن پرداخت.
نویسنده «شهربانو» با بیان اینکه این بخش از ادبیات ما تا کی قرار است آنقدر مظلوم باقی بماند، گفت: در «شهربانو» 80 درصد از آموخته هایم را برای نگارش این اثر گذاشتم و برای کار بعدی باید بیش از این وقت بگذارم زیرا در نگارش یک کتاب پرداخت به جزئیات به شدت برای من مهم است.
وی با بیان اینکه اکنون عصر نویسنده هاست و اگر نویسنده اثر قابل دفاعی داشته باشد توسط ناشر دیده می شود، تصریح کرد: نگاه به سوژه اگر پروژهای نباشد و با همان تکلیف که باید بخشی از ادبیات را جلو ببریم، می توان اثر شایسته ای خلق کرد.
نگاه من به آینده به عنوان نوشتن نخستین اثر نیست بلکه به عنوان آخرین کتابی است که باید تمام توان، ایده و خلاقیت خود را در آن اثر بگذارم.
علیرضا مهرداد از نویسندگان پیشکسوت خراسان رضوی در سخنانی اظهار کرد: نویسندگان و شاعران بیشماری در ایران و سایر نقاط جهان وجود دارند که با نگارش آثار اول متوقف میشوند به این معنا که یا کلاً یک اثر بیشتر ندارند و یا آثار دیگر آنها قابل قیاس با اثر مطرح و نخست آنان نیست لذا اینکه یک نویسنده اثری را منتشر میکند و به ورطه تکرار نمیافتد، بسیار ارزشمند است.
وی با اشاره به تشابهی که در گونههای ادبی وجود دارد که مخاطب با خواندن یک رمان این احساس را پیدا میکند که خاطره میخواند و یا با مطالعه یک اثر مستند گمان میکند که رمان خوانده است تنها به دلیل مستندسازی و باورپذیری آن داستان است که از آن به عنوان خاطره یاد میشود و یا بالعکس؛ به عنوان مثال اثر «دا» کتاب خاطرات و تاریخ شفاهی است اما بسیار اتفاق افتاده که اهل ادبیات نیز از آن به عنوان یک رمان یاد کردهاند.
مهرداد تصریح کرد: همچنان که این اتفاق در نوشتههای خانم قربانزاده نیز افتاده است و «شهربانو» یک رمان است در حالی که مادر شهیدی وجود ندارد و تمام نوشته ها ساخته و پرداخته ذهن نویسنده است لذا اشتباه در تشابه گونه های ادبی قطعاً به واسطه توانمندی های نویسنده است که موفق شده فضایی را ایجاد و شخصیت هایی را پردازش کند و این فضا باورپذیر میشود.
در این نشست نویسندگان جوان و نوقلم نوشتههای خود با مضمون داستانهای کوتاه رضوی را برای حضار قرائت کردند و با حضور سعید تشکری این نوشتهها به نقد و بررسی گذاشته شد.
انتهای پیام/281
